Lijfrente: pensioen opbouwen met belastingvoordeel

Voor wie is een lijfrente?

Een lijfrente is vooral interessant als je een pensioentekort hebt: je bouwt via je werkgever weinig of geen pensioen op (bijvoorbeeld als zzp'er), of je hebt jaren gemist. Alleen dan heb je fiscale ruimte om af te trekken.

Je sluit een lijfrente af bij een bank (dan heet het vaak lijfrentesparen of banksparen), een verzekeraar of een beleggingsinstelling. Je legt periodiek of met een bedrag ineens geld in, dat vaststaat tot je pensioendatum.

Jaarruimte en reserveringsruimte

Je jaarruimte is het bedrag dat je dit jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen. De basis is je premiegrondslag: je inkomen (zoals loon of winst) uit het voorgaande jaar min de AOW-franchise, die in 2026 19.172 euro is. Over die premiegrondslag mag je in 2026 30% reserveren.

Bouw je ook pensioen op via een werkgever, dan verlaag je de uitkomst met 6,27 maal factor A (de pensioenaangroei uit het voorgaande jaar, die je van je pensioenuitvoerder krijgt via het Uniform Pensioenoverzicht). Wie helemaal geen werkgeverspensioen opbouwt, houdt de volledige 30% over. De maximale jaarruimte in 2026 is ongeveer 35.589 euro; controleer dat bedrag en de formule op belastingdienst.nl of via de rekenhulp van de Belastingdienst.

Heb je in eerdere jaren je jaarruimte niet (helemaal) benut, dan kun je die alsnog gebruiken via de reserveringsruimte: de niet-gebruikte jaarruimte van de afgelopen tien jaar, tot een wettelijk maximum. Dat maximum ligt hoger in de jaren vlak vóór je AOW-leeftijd. De actuele bedragen staan op belastingdienst.nl.

Met de Wet toekomst pensioenen is deze fiscale ruimte verruimd: het aftrekpercentage over de premiegrondslag ging omhoog naar 30% en de reserveringsruimte is verruimd en over een langere periode (tien jaar) te benutten. Daardoor kunnen vooral zzp'ers en mensen met een pensioentekort meer fiscaal vriendelijk inleggen dan onder de oude regels. De precieze percentages en maximumbedragen worden jaarlijks vastgesteld; kijk voor 2026 op belastingdienst.nl.

Vaststaand geld en belaste uitkering

Omdat je de inleg hebt afgetrokken, staat het geld vast: je kunt er niet zomaar bij vóór je pensioendatum. Haal je het toch eerder op, dan betaal je belasting plus in de regel 20% revisierente. De lijfrente is dus echt bedoeld voor later.

Op je pensioendatum koop je met het opgebouwde bedrag een periodieke uitkering aan (bijvoorbeeld levenslang of tijdelijk gedurende minimaal een aantal jaren). Die uitkering wordt belast in box 1. Vaak is je tarief na je AOW-leeftijd lager dan tijdens je werkzame leven, waardoor je per saldo belasting uitstelt tegen een lager tarief. Bovendien telt het opgebouwde lijfrentekapitaal niet mee in box 3.

Lijfrente, banksparen of beleggen in box 3

Lijfrente via een bank (banksparen) geeft een vaste of variabele rente en een gegarandeerde einddatum; lijfrentebeleggen kan meer opleveren maar met koersrisico. Bij beide geldt hetzelfde belastingvoordeel: aftrek nu, belaste uitkering later, en buiten box 3.

Gewoon beleggen in box 3 (zonder lijfrentemantel) geeft géén aftrek, maar je houdt volledige flexibiliteit: je kunt er altijd bij. Boven het heffingvrij vermogen betaal je wel box 3-belasting. Voor wie geen aftrekruimte heeft, of het geld mogelijk eerder nodig heeft, kan vrij beleggen logischer zijn. Voor wie wél aftrekruimte heeft, het geld tot de pensioendatum kan missen en een lager tarief na de AOW-leeftijd verwacht, is een lijfrente vaak voordeliger.